Anna Challet, New America Media

Andrew Lâm, tác giả của cuốn hồi ký "Perfume Dreams: Những Phản Ánh Về Người Việt Hải Ngoại," và biên tập viên thuộc hảng New America Media một thời gian dài hai mươi năm, đã làm nên tên tuổi của mình là một nhà báo và nhà bình luận, nhưng trong cuốn sách mới nhất của ông, quá khứ của mình là một người tị nạn Việt Nam thông qua những câu chuyện ngắn về các nhân vật chạy khỏi Việt Nam và làm lạI cuộc sống mới tại Vùng Vịnh. "Lâm đã ngay lập tức thành lập mình là một trong những nhà văn viễn tưởng tốt nhất của Mỹ,” lưu ý tác giả Robert Olen Butler, trong khi nhà văn Oscar Hijuelos quan sát cho rằng " văn chính xác của Lâm được xuất hiện trong nhiều câu chuyện mê hoặc; và bộ sưu tập là một cương lĩnh hùng vĩ.”

New America MEdia đã nói chuyện với anh Andrew Lâm về việc thu thập, Birds of Paradise Lost (Red Hen Press, 2013), trong tháng này.

Birds of Paradise Lost là cuốn sách đầu tiên tiểu thuyết của anh- làm thế nào anh đến để xuất bản một bộ sưu tập tiểu thuyết sau nhiều năm làm một nhà báo?

Tôi đã viết truyện ngắn cho hai mươi năm nay, từ khi còn học trong chương trình văn bản sáng tạo tại San Francisco State University. Mặc dù sau này tôi tìm thấy một sự nghiệp làm nhà báo và một nhà viết tiểu luận, tiểu thuyết là tình yêu đầu tiên của tôi và tôi không bao giờ bỏ nó, mặc dù đã có không có cách nào dễ dàng để kiếm sống viết tiểu thuyết. Bộ sưu tập này là một lao động của tình yêu và sự tận tâm, và bất cứ khi nào tôi tìm thấy thời gian không bận rộn từ công việc báo chí của tôi, tôi làm việc viết tiểu thuyết hay cách khác, phác thảo về các nhân vật của tôi, và các vấn đề nghiên cứu khác nhau liên quan đến tình huống khó xử của nhân vật của tôi. Sau hai mươi năm và ba mươi câu chuyện, cuối cùng đã được lựa chọn 13 bài và bộ sưu tập đã được sinh ra. Cho đến nay các lời ngưỡng mộ từ Maxine Hong Kingston, Gish Jen, Robert Olen Butler, Oscar Hijuelos, và những người khác rất là khuyến khích.

Anh đã viết nhiều bài tiểu luận cá nhân và tác phẩm phi hư cấu về đến Hoa Kỳ từ Việt Nam. Cảm giác thế nào để mang lại kinh nghiệm đó vào cuộc sống của các nhân vật hư cấu của bạn?

Vâng, tôi luôn luôn nói rằng văn bản phi hư cấu so với viết tiểu thuyết là như kiến trúc so với hội họa trừu tượng. Trong phi tiểu thuyết, bạn phải ở lại đúng với sự kiện lịch sử, có thể là cá nhân hoặc quốc gia... Trong tiểu thuyết, nó là như bạn nhập vào một thế giới trong mơ mà bạn tạo ra, nhưng nhân vật của bạn có ý riêng của họ. Họ không làm những gì bạn muốn họ làm - họ gặp rắc rối, làm người nghiện thuốc, người chiến đấu qua những điều nhỏ mọn, và làm những điều thái quá mà bạn sẽ không muốn trẻ con của bạn làm. Nói cách khác, bạn chỉ có thể cung cấp nền tảng những hạt giống—trong trường hợp của tôi là nền tảng của người Việt tị nạn. Khi một nhân vật trong truyện linh động, người đó không giảng dạy về lịch sử của mình mà sống cuộc sống của mình, họ làm những điều bất ngờ, và làm cho bạn cười và khóc vì sai sót của và những nhược điểm của con người.

Làm thế nào bạn đi lên với tiêu đề?

Birds of Paradise Lost -- Thiên Điểu Phi Xư’- nó là tiêu đề của một trong 13 câu chuyện trong cuốn sách, và nó là một câu chuyện đề cập với cái chết và lòng thù hận và sự phản đối qua cách tự thiêu. Trong câu chuyện, người bạn tốt nhất của người kể chuyện cam kết tự thiêu tại Washington, DC và để lại một lưu ý rằng nói ông ghét chế độ cộng sản Việt Nam và mong muốn cái chết của mình để kêu gọi sự chú ý đến sự tàn ác của cộng sản. Nhưng ông cũng làm bạn bè của mình tại San Jose, California, quay cuồng từ cái chết của ông. Đó có phải là một hành động yêu nước? Một khách du lịch đi qua chụp một hình ảnh của người đàn ông trên lửa, và ngọn lửa nhắc nhở người kể chuyện của hoa Thiên Điểu - như một con chim phượng hoàng, như một ngọn lửa và một đoá hoa.

Tiếng Anh là ngôn ngữ thứ ba của anh, sau khi Việt Nam và Pháp. Làm thế nào mà anh đã đến viết bằng tiếng Anh - "lưỡi mẹ ghẻ" của anh?

Tôi có một câu chuyện vui để nói về tiếng Anh và làm thế nào tôi đã rơi vào tình yêu với ngôn ngữ. Khi tôi đến Hoa Kỳ vào năm 1975, tôi mười một tuổi, và trong vòng vài tháng giọng nói của tôi phá vỡ. Tôi đã tuyệt vọng để phù hợp và nói tiếng Anh tất cả các thời gian. Vấn đề là, trong gia đình tôi nói tiếng Anh đó là một không-không bởi vì bằng cách nào đó nó là thiếu tôn trọng để gọi cha mẹ và ông bà là "you, you" – nó có vẽ như dùng để tấn công bằng tiếng Việt. Nhưng tôi không thể nghe lời.

Tôi đọc quảng cáo như một con vẹt, tôi nói tiếng Anh tiếng không ngừng. Anh trai của tôi một đêm nói là, " mày nói quá nhiều tiếng Anh, đó là lý do tại sao các hợp âm giọng nói của mày tan vỡ. Bây giờ mày nói chuyện như một con vịt.”

Tôi nghĩ đó là sự thật. Tôi từ cậu bé Việt Nam ngọt giọng khi nói tiếng Việt và tiếng Pháp biến thành một thiếu niên lên tiếng vỡ giọng. Tôi nghĩ, "Wow, tiếng Anh là giống như ảo thuật." Nó không chỉ tan vỡ giọng nói của tôi, nó còn thay đổi sinh lý. Tôi tin rằng điều này cho nhiều tháng, tin rằng tiếng Anh kỳ diệu trong ngôn ngữ. Tôi không bao giờ rơi ra khỏi của quan điểm này .
 
Nhiều nhân vật trong câu chuyện của anh dường như bận tâm với thời gian - nói trong tương lai ("The Palmist"), không thể để cho đi quá khứ ("Bright Clouds Over The Mekong Delta"), sống trong sợ hãi liên tục của những gì ngạc nhiên hiện tại ("Step Up and Whistle"). Anh có thường xuyên thấy mình viết về những nhân vật đấu tranh trong việc đối phó với thời gian?

Tôi đã không nghĩ theo cách đó, nhưng đó là sự thật. Quá khứ luôn luôn hiện diện trong cuộc sống của các nhân vật trong Birds of Paradise Lost. Có lẽ không thể tránh khỏi. Vì vậy, nhiều người trong số họ, hoặc có kinh nghiệm chấn thương - chạy trốn khỏi Việt Nam, xem một người nào đó bị giết chết, hoặc được thừa kế chấn thương từ những người chạy khỏi Việt Nam- rằng quá khứ luôn luôn trôi vào hiện tại. Tương lai của họ là khả năng của họ: có thể chinh phục ám ảnh của quá khứ để bắt đầu để chữa lành tâm linh của mình hay không? Không phải tất làm được trong truyện, tất nhiên, cũng giống như trong cuộc sống thực sự.

Anh được xác định là một nhà văn của văn học di dân. And đã viết rất nhiều về người Việt hải ngoại trong hai mươi năm qua, anh nghĩ gì về các khái niệm văn học di dân đang thay đổi ở Hoa Kỳ?

Tôi nghĩ rằng trong một ý nghĩa lớn hơn, câu chuyện nhập cư là toàn diện và cốt lõi của kinh nghiệm của con người. Không phải là câu chuyện đầu tiên nói với phương Tây là Ađam và Êva, họ cũnglà dân nhập cư quá từ một nơi nào đó, một Eden, một thiên đường bị mất? Chúng ta tất cả bây giờ là du canh, du cư ... Đó là kinh nghiệm bị mất nhà, nhớ nhung về nhà, mà khao khát ý nghĩa và nỗi nhớ sắc quê hương. Trong một thế giới luôn luôn thay đổi, câu chuyện nhập cư và di dân biến thành một câu chuyện Mỹ.

Hôm nay, nhiều người vượt biên giới để tồn tại, để phát triển mạnh, để sống và thay đổi cuộc sống của họ. Thậm chí nếu bạn không vượt qua biên giới, với những thay đổi nhân khẩu, biên giới đôi khi đi vượt qua bạn... Câu chuyện của Mỹ phần lớn là một câu chuyện nhập cư, di cư. Cái này không thay đổi kể từ khi người hành hương từ châu Âu ăn gà tây đầu tiên khoảng 400 năm trước đây, và họ đã là các thuyền nhân ban đầu của Mỹ.

Là một người nhập cư, anh nghĩ gì về các cuộc tranh luận hiện nay về người nhập cư ở đất nước này?

Không may rằng Mỹ, một đất nước của những người nhập cư đã quay lưng lại với người nhập cư. Bầu không khí sau khi 9/11 là độc hại. Trong cuộc chiến tranh chống khủng bố, người nhập cư thường là vật tế thần. Họ trở thành một loại chính sách bảo hiểm chống lại những ảnh hưởng của suy thoái kinh tế. Bằng cách đổ lỗi cho họ, van áp suất được quy định trong thời gian khủng hoảng... Những gì chúng ta có bây giờ là một nhận thức công cộng của so với họ, và một môi trường tổng thể chống di dân đó làm rắc rối và khiển trách về mặt đạo đức. Thiếu trong cuộc đối thoại quốc gia là tiếng nói của các nhà lãnh đạo cải cách và các quyền dân sự, người có thể nói thay cho những người không có tiếng nói ủng hộ nhập cư. Các nhà lãnh đạo, những người có thể nói chuyện với ý tưởng rằng di dân không phải là xa lạ với lợi ích của Mỹ, nhưng rất nhiều lợi ích kinh tế xã hội của chúng ta, cả đến sức khỏe tinh thần của chúng ta. Khi chúng ta chào đón những người mới đến và giúp họ tham gia đầy đủ trong xã hội của chúng ta là tích hợp.

Tôi vui mừng khi thấy các di chuyển đối với cải cách nhập cư toàn diện sau khi cuộc bầu cử năm ngoái. Tôi vui mừng rằng những người nhập cư nói lớn. Tôi hy vọng rằng quốc gia Mỹ trở lại với hướng nhìn người nhập cư trong điều kiện thuận lợi một lần nữa.

Tất cả ba cuốn sách của tôi, "Perfume Dreams: Reflections on The Vietnamese Diaspora", "East Eats West: Writing in Two Hemispheres," và "Birds of Paradise Lost," là những câu chuyện kể của người dân -- những giấc mơ, những chấn thương của họ, những cuộc đấu tranh của họ -- và Tôi viết với sự tự tin rằng những câu chuyện, được viết từ trong trái tim, sẽ trong thời gian , thuộc về đất Mỹ.